“Het was een klopjacht, we waren zo onvoorbereid.”
Lars Kepler is met meer dan 17 miljoen verkochte boeken in meer dan 60 landen, één van de meest succesvolle Scandinavische auteurs van de afgelopen decennia. Zijn boeken over de Finse rechercheur Joona Linna zijn bloedstollend spannend en al even gruwelijk. Welke donkere geest verzint zoiets? Nou, het blijken twee geesten te zijn, en wel die van schrijversechtpaar Alexander en Alexandra Ahndoril die schrijven onder het pseudoniem Lars Kepler. Ik sprak ze in Stockholm over hun ontmaskering, hun nieuwe boek Nacht, angsten en wanneer de Joona Linna reeks ten einde komt. Bekijk de video en het het hele interview daaronder.
Volg Nordic Dutchman boeken op Instagram en YouTube voor meer video’s als deze.
Jullie begonnen met schrijven onder het pseudoniem ‘Lars Kepler’. Was het je bedoeling om het zo lang mogelijk anoniem te houden?
Zij: In het begin absoluut.
Hij: We hebben er niet echt over nagedacht, omdat we niet wisten dat het een succes zou worden.
Zij: We wisten niet of het boek door de uitgeverij zou worden geaccepteerd, dus we hebben het gewoon anoniem naar ze gestuurd. En we zeiden dat Lars Kepler ons pseudoniem is, en dat we altijd geheim zouden blijven. Het was een strategie om ervoor te zorgen dat ons manuscript volledig objectief zou worden gelezen. Omdat we nog nooit eerder misdaadfictie hadden geschreven.
We waren totaal verschillende schrijvers onder onze eigen naam. Dus voor ons was het belangrijk om niet verbonden te worden met Lars Kepler. Dit was een nieuwe stem en we wilden dat Lars Kepler vrij en onafhankelijk zou zijn. Dus we hebben er helemaal niet over nagedacht. Het voelde als een frisse start.
En toen werd het boek meteen geaccepteerd. Onze agent nam het mee naar de boekenbeurs in Londen. Daar werd het aan heel veel landen verkocht. Het was toen nog niet eens gepubliceerd.
Journalisten probeerden vervolgens Lars Kepler op te sporen. We waren zo onvoorbereid op zo’n scenario. We hadden nog niet eens maatregelen genomen om onszelf te verbergen.
Hij: We dachten dat ze zouden zeggen oké, ze willen anoniem blijven. Prima.
Zij: Ik denk dat het boek pas een paar weken uit was.
Hij: Het duurde een half jaar voordat de journalist ons vond.
Hoe hebben ze jullie gevonden?
Zij: We weten het nog steeds niet echt.
Hij: Aftonbladet, een van de grote Zweedse roddelbladen, had een hotline waar je 24 uur per dag naartoe kon bellen met tips.
Zij: “Weet jij wie Lars Kepler is?”
Hij: Ja. Bel dit nummer als je het weet.
Zij: Het was een klopjacht. We waren zo onvoorbereid. Ik weet nog steeds niet echt hoe ze erachter kwamen dat wij het waren. Maar ze publiceerden een lijst met 10 bewijspunten.
En toen op een late nacht in augustus, zagen we een flikkerend licht van een zaklamp dicht bij ons kleine huisje aan de westkust. Een heel afgelegen huis. Er stond iemand in onze tuin. Er werd op de deur geklopt, en er stonden twee journalisten. Ze zeiden: “Geef toe dat jullie Hypnose schreven.” Toen gaven we het toe.
Zij: Alexander heeft een broer die hypnotiseur is. En ik heb een boek geschreven over Tycho Brahe, een Deense astronoom, wiens assistent Johannes Kepler was. Dus het waren kleine aanwijzingen die ze konden oppikken. We hadden het aan niemand verteld. Ik denk dat maar één of twee mensen het wisten bij de hele uitgeverij.
Dit was de enige uitgeverij waar je het naartoe stuurde?
Zij: Ja, en ze waren zo opgelucht dat wij het waren.
Hij: Omdat ze ons kenden.
Zij: Het had een gek persoon kunnen zijn. Maar we waren al schrijvers bij deze uitgeverij, maar dan als onszelf.
Zij: Terugkijkend is het goed dat ze erachter kwamen dat wij het waren, want het is veel gemakkelijker om te leven als je jezelf niet probeert te verbergen. En leuk om lezers te ontmoeten.
Hij: En onderzoek te doen, rondreizen, journalisten en uitgeverijen ontmoeten. Dat hebben we ook heel veel gedaan.
Dat kan ook vermoeiend zijn.
Hij: Ja, soms. Maar na het eerste boek waren we waarschijnlijk zelf ook wel naar buiten gekomen. Dat had wel gemoeten.
Zij: En ik ben zo blij om de lezers te ontmoeten. Als we misdaadfictie schrijven, staan we zoveel dichter bij de lezers.
Hij: Gisteren hebben we een contract getekend voor Hypnose in het Bengaals. Een nieuwe taal is altijd leuk.
Dan begint de reis weer opnieuw.
Zij: Het is fantastisch. Het is echt iets waar je nooit van had durven dromen.
Hij: Omdat je altijd een nieuwe kans hebt in je een nieuw land.
Zij: Het boek is herboren.
Altijd op de hoogte blijven van Scandinavische boeken?
Wil je een mailtje krijgen wanneer de volgende Kepler verschijnt? Abonneer je dan op de Nordic Dutchman nieuwsbrief en ontvang bericht over nieuwe Scandinavische thrillers en andere boeken uit het hoge noorden.
Hoeveel van jezelf zit in Joona Linna?
Hij: Het is een zelfportret. Nee gekkigheid. Hij is een held, hij is alles wat wij niet zijn.
Zij: Maar hij verandert langzaam, en het is een verrassing voor ons dat er een duisternis in hem groeit. Toen we begonnen met schrijven wilden we een koene ridder van hem maken. Een persoon die heel koppig is, niet bang, nooit opgeeft. En nu heeft hij al die littekens.
Hij: Hij krijgt de littekens op zijn lichaam en zijn ziel. En we waren niet voorbereid op deze littekens.
Zij: Hij begon te twijfelen aan wat hij deed. Ik ken hem, maar ik weet nog steeds niet alles over hem. Hij is als een raadselachtig persoon is die heel dicht bij me staat. Ik weet niet of er iets van mij in hem zit.
Hij: Vanaf het begin vertrouwden we erop dat hij deze zaken zou oplossen, omdat we dat nodig hadden. Nu moeten we hem meer vertrouwen, omdat we niet weten waar hij heen gaat.
Zij: Zal hij instorten of zal hij het redden? Ik denk dat Alexander en ik heel levendige en duistere fantasieën hebben. Omdat we zelf heel angstige mensen zijn, we zijn bang voor de duistere kanten van de mensheid.
Hij: En de duisternis zelf.
Zij: Dus ik denk dat dat de reden is waarom Joona zo sterk voor ons moest zijn, om onze held te zijn. We vertrouwen hem. We kunnen over alles schrijven, omdat we altijd achter Joona Linna kunnen schuilen.
Hij kan je angsten bestrijden?
Hij: Ik denk dat zowel het schrijven als het lezen van dit soort verhalen een manier is om de controle over je angsten te krijgen. Omdat je het probleem isoleert. In ons nieuwste boek Nacht is het kwaad in de wereld een seriemoordenaar, en als we hem kunnen stoppen komt alles goed. Dat is het gevoel. Natuurlijk weten we dat het niet waar is, maar als je het schrijft of leest, kun je je daarop concentreren. Dat is bevredigend, want we gaan deze moordenaar stoppen.
Zij: Maar nu is Joona langzaam aan het openen.
Hij: Hij barst van binnen open.
Zij: Dat is denk ik ook logisch, want hij is geen James Bond die het stof van zijn smoking schudt en weer doorgaat. Hij draagt alles van binnen, wordt niet voor elk nieuw mysterie opnieuw geboren. Hij is gewoon een beetje meer versleten. En dat is voor ons verrassend.
Hij: Maar het is ook goed en bevredigend, want natuurlijk krijgt hij littekens. Anders zou hij geen mens zijn. Dus ik vind dat leuk, maar het is ook een nieuwe onzekerheid in het schrijfproces.
Zij: We oefenen altijd druk uit op de personages. Drukken steeds harder en harder. Duwen ze steeds dichter bij de rand. Je speelt op een bepaalde manier god. Wat ga je nu doen? Hoe los je dit op? En nu hebben we Joona heel, heel ver gepusht.
Hij: Ik denk ook dat we ze moeten laten veranderen, zowel Joona als Saga Bauer. Want dit is als geheel een enorm groot verhaal. Het zijn nu 6000 pagina’s. We moeten het interessant vinden om te schrijven. We zijn geen machines. Als we het zouden zien als mechanisch werk dan zouden we het niet doen.
Zij: Nee, we moeten deze wereld ingaan en hem tot leven brengen. Maar je hebt niet geantwoord Alexander. Wat zit er van jou in Joona Linna?
Hij: De koppigheid, ik geef nooit op. En ik kan keihard werken.
Hoe weerspiegelen de schurken in het boek jullie?
Hij: Je moet altijd iets van jezelf in elk personage stoppen om empathie voor ze te kunnen voelen. Het is niet interessant om te schrijven over een monster die als monster ter wereld zou komen.
We moeten begrijpen waarom. Het kunnen genetische onderdelen zijn, het kunnen ervaringen uit je jeugd zijn, misbruik en dat soort dingen. Maar uiteindelijk zijn het keuzes. Velen van ons hebben moeilijke ervaringen, maar we zouden nooit, maar dan ook nooit iemand vermoorden. Dus het is zowel de vrije wil als een soort balast uit je verleden.
Je zei dat je in dit boek Joona Linna tot het uiterste drijft. Ik vrees nu voor zijn lot in het volgende boek…
Zij: Hij is nog steeds Joona Linna. Hij zal het redden.
Hij: Laten we hopen op het beste.
Zij: Hij zal het redden.
Hij: Ik denk dat het deze keer een moeilijkere tijd voor Saga wordt.
Zij stond een beetje aan de zijlijn in Nacht.
Zij: Ze moest rusten. Het is een interessante balans. Soms heb je het gevoel dat er maar plaats is voor één van hen in dit boek. Het verhaal moet op een bepaalde manier zijn ruimte innemen.
Hoe zijn jullie bij de Nederlandse achtergrond van Joona Linna gekomen?
Zij: We zijn zo vaak in Nederland geweest, en we hebben daar zo’n leuke uitgeverij, het is zo’n interessant land.
Hij: Omdat het vergelijkbaar is met Zweden, maar het is ook heel anders.
Zij: Ik kom uit het zuiden van Zweden, dat is heel vlak. Dus ik heb altijd het gevoel dat het Nederlandse landschap lijkt op waar ik ben opgegroeid. Het is heel mooi dat je zo ver kunt kijken. Nederland is heel cool, ik hou van de taal. En het is ook de sfeer. Ik weet niet waarom je gewoon van iets houdt. Waarom je tot iets in je ziel aangetrokken wordt. Zo was Utrecht was voor mij een magisch geheim. We zijn er een paar keer geweestt voor evenementen met lezers.
Hoe kijk je nu terug op 15 jaar en 10 boeken Joona Linna?
Zij: Het voelt alsof we op een bepaalde manier pas net begonnen zijn.
Hij: Het is nu zo’n groot deel van ons leven. Ik schrijf al 35 jaar, en daarvan zijn er 15 Joona Linna.
Zij: Ik denk dat we niet zomaar een verhaal herhalen. We creëren met elk boek een totaal nieuwe wereld. Dat houdt het ook boeiend voor ons. Ik ken veel schrijvers die elke keer hetzelfde doen.
Hij: Wij creëren altijd een nieuwe, dramaturgische lijn voor elk boek. We kijken naar het verhaal, bepalen wat voor soort verhaal het is en wat de beste manier is om het te vertellen. Dus we gaan altijd zitten en onderzoeken hoe we dit verhaal moeten vertellen.
Zij: Is het een verhaal over een valse getuige? Is het een spookverhaal? Is het een Freudiaanse nachtmerrie?
Hij: Is het eigenlijk een whodunit-verhaal? Slaap is op de een of andere manier een whodunnit-verhaal. Dus op welk punt zullen we de lezers vertellen wie de schuldige is? Het is dus altijd de balans van de manier om het verhaal te vertellen.
Zij: En ik denk ook dat we niet zozeer politieverhalen schrijven. Ook al zijn Joona en Saga politieagenten. Het is voor ons veel meer een thriller omdat ze er altijd persoonlijk bij betrokken raken. Hun levens spelen zich af in die ruimte en ze worden meegezogen in de duisternis.
Hij: Voor ons is een thriller waar de hoofdpersonages midden in het verhaal zitten en moeten vechten voor hun leven.
Zij: Dat was een vreemd en lang antwoord op je vraag hoe we hierop terugkijken. Maar ik heb het gevoel dat er nog zoveel meer te ontdekken valt. We zijn zo nieuwsgierig naar Joona Linna en Saga Bauer. Wat gaat er met ze gebeuren? Wat denken ze? Hoe denken ze?
Hij: Toen we ons eerste boek schreven en het naar deze uitgeverij stuurden, hadden we een brief bijgevoegd waarin we zeiden dat we een serie van acht boeken zouden schrijven. Dat voelde toen als een miljoen boeken. Maar toen passeerden we dat en nu bereiken we de 10, wat normaal gesproken een Zweeds stopsignaal is.
Zij: In Zweden zegt de traditie van misdaadfictie dat je 10 boeken schrijft.
Hij: Maar nu schrijven we het 11e.
Heb je nu een nieuw getal in gedachten?
Hij: Nee, zolang we inspiratie hebben gaan we door.
Zij: Zonder inspiratie is het niet mogelijk om te schrijven.
Jullie zeiden eerder dat jullie schrijven over jullie angsten. Welke angsten zijn er nog over om over te schrijven?
Hij: Een heleboel. Kijk naar de wereld op dit moment.
Zij: Ik denk, het gebrek aan barmhartigheid. Het is de oorlog en de genadeloosheid. Ik ben daar mijn hele leven bang voor geweest.
Hij: De slechte dingen die mensen elkaar aandoen, het is een eindeloos verhaal. Maar er gebeuren ook goede dingen. We doen dingen om elkaar te helpen, barmhartigheid te tonen etc. Dus het is een balans, en schrijvers hebben dit onderzocht sinds het begin van het schrijven en zullen dit waarschijnlijk blijven doen tot het einde van het schrijven.
De huidige tijd wordt vaak gezien als de ergste in de afgelopen vijftig jaar. Hoe zien jullie dit?
Hij: Nou, dat denk ik wel.
Zij: Ik denk dat het moeilijk is om de positieve kant te vinden.
Hij: Ja. Wij groeiden op tijdens de Koude Oorlog. Dus vertelden we onze kinderen hier altijd over. Het was verschrikkelijk. We oefenden voor nucleaire aanvallen en zo. Elke school had schuilkelders. Maar we moeten nu toegeven dat dit erger is.
Zij: Maar ik ben een optimist. Ik geloof in de mensheid.
Hij: Ik geloof in Europa.
Lars Kepler boeken
Heb je na het lezen van dit interview spontaan zin gekregen om een van de Lars Kepler boeken te lezen? Ontdek in onderstaand overzicht alle door het duo geschreven boeken over Joona Linna en meer. Op de Lars Kepler boeken pagina vind je meer informatie over de beste boeken van het duo en een korte biografie.
