Saunapassie laait op dankzij KAJ
Zweden staat in vuur en vlam. Door hun Eurovisie Songfestival inzending van dit jaar, saunalied ‘Bara Bada Bastu’, laait de saunaliefde in het Scandinavische land op. Het lied dat vrij vertaald ‘Neem gewoon een sauna betekent is een gigantische hit, de dansjes gaan viral en heel Zweden lijkt in de ban van houten banken, gloeiend hete stenen en opgietingen. Maar er is één detail dat deze saunahype een extra pikant tintje geeft: officieel is de sauna nog steeds verboden in Zweden.
Saunaverbod
De oorsprong van dit verbod gaat terug naar het begin van de 18e eeuw. In die tijd was de sauna een populaire plek in Zweden. Iedereen, van boeren tot burgers, genoot van de weldaad van een goed zweetbad. Maar toen brak de syfilis uit. De razendsnelle verspreiding van de ziekte bracht paniek teweeg, en in plaats van de oorzaak wetenschappelijk te onderzoeken, wezen de machthebbers een culturele zondebok aan: de sauna.
De toenmalige autoriteiten beschouwden de sauna als een plaats van losbandigheid en zonde. De combinatie van naaktheid, warmte en sociaal contact werd verdacht gevonden. In 1725 werd daarom een officieel verbod op saunabezoek ingesteld. Een maatregel die, opmerkelijk genoeg nog altijd van kracht is.
Van verboden terrein naar dagelijks gebruik
Hoewel het verbod dus nooit formeel werd ingetrokken, is het in de praktijk allang achterhaald. Vooral in Noord-Zweden, maar ook in buurlanden als Finland en Rusland, werd het saunagebod stelselmatig genegeerd. Daar bleef de sauna een integraal onderdeel van het dagelijks leven. In Finland zijn er vandaag de dag meer dan 3,2 miljoen sauna’s, dat is ongeveer één voor elke twee inwoners. In Zweden zijn de aantallen veel bescheidener. Alleen al in Stockholm staan er momenteel zo’n 20.000 mensen op de wachtlijst voor een plekje in een sauna-vereniging.
Sauna goed voor de gezondheid
En dat terwijl de sauna zoveel goeds doet voor de mens, laat onderzoek keer op keer zien. Onderzoek van de Technische Universiteit van Luleå wijst uit dat mensen die regelmatig een sauna nemen, zich niet alleen fysiek gezonder voelen, maar ook gelukkiger zijn. Het helpt tegen hart- en vaatziekten, vermindert stress, en verkleint zelfs de kans op dementie.
Nationale saunadag en KAJ
Dat brengt ons terug bij KAJ. Hun vrolijke, satirische lied is meer dan alleen een catchy Eurovisie-inzending, het is ook een pleidooi voor gemeenschap, ontspanning en traditie. De zangers benadrukken het belang van “saunadiplomatie”: het idee dat mensen, ongeacht achtergrond of afkomst, samen in een sauna kunnen zitten en het simpelweg goed met elkaar kunnen hebben.
Dat klinkt als muziek in de oren van de Zweedse Sauna Academie. Zij organiseren elk jaar op 14 juni de Nationale Saunadag. Mocht Zweden daadwerkelijk het Eurovisie Songfestival winnen dan is nu al bekend welk lied die dag het meest in de sauna’s zal klinken. En wie weet gaat met de hernieuwde saunaaandacht dan ook wel het eeuwenoude verbod van tafel. De sauna is terug. En niet als plek van zonde, maar als ruimte voor herstel, verbinding en geluk. Misschien moeten we, net als KAJ zingt, gewoon wat vaker zeggen: “Bara bada bastu.”
